Şikâyetinizi
kendi cümlenizle arayın.

Ağrı kesici ağrıyı susturur, sebebi susturmaz: ilaçla geçen ağrı “iyileşti” demek değildir. Ağrıya 38 °C üzeri ateş, saatler içinde büyüyen şişlik ya da ağzı iki parmak açamama eklenmişse saat kaç olursa olsun diş hekimine başvurulur.

Hassasiyet, dişin içindeki mikro kanallarda sıvının hareket etmesi ve bu hareketin sinire ulaşmasıdır; bu yüzden soğukta, tatlıda, bazen yalnızca hava çekince ortaya çıkar. Uyaran kalkınca birkaç saniyede sönen keskin acı ile uyaran gittikten sonra dakikalarca süren ağrı aynı yerden gelmez. Hastanın “zıplıyor” dediği kısa şok çoğu zaman yüzeysel bir sorunun, geçmeyen zonklama ise derindeki bir sorunun dilidir.

Muayenede önce mekanik sebep aranır: sert fırçalamayla aşınmış diş boynu, çekilen diş eti nedeniyle açığa çıkmış kök yüzeyi, kenarı açılmış eski dolgu, gece sıkmaya bağlı mine kaybı. Sebep bulunmadan sürülen hassasiyet macunu belirtiyi örter, aşınmayı durdurmaz. Beyazlatmadan sonraki birkaç gün süren hassasiyet ise farklı bir başlıktır: beklenen bir durumdur ve kendiliğinden geriler.

1. Kırılan parçayı bulun ve saklayın; uygun vakada dişin kendi parçası geri yapıştırılabilir.
2. Diş tamamen yerinden çıktıysa ve kalıcı dişse yalnız taç kısmından tutun. Kökü ovmayın, fırçalamayın, kazımayın.
3. Mümkünse dişi olay yerinde yuvasına geri yerleştirin. Olmuyorsa süt, serum fizyolojik ya da hastanın kendi tükürüğü içinde saklayın — suda bekletilmez.
4. İlk 30 dakika belirleyicidir; geç kalan her dakika şansı azaltır. Süt dişi yerine konmaz, altındaki kalıcı diş zarar görebilir.
5. Kanama varsa temiz bir tamponu 30–45 dakika kesintisiz ısırın; kanama sürerse yenisiyle 30 dakika daha.

Klinikte kırık küçükse tek seansta kompozitle onarılır; kalan sağlam doku azaldıkça porselen parça ya da kaplama gündeme gelir. Görünürde küçük görünen bir kırığın altında çatlak da olabilir, bu yüzden “kozmetik” diye ertelenen ön diş kırığı bazen kanal tedavisiyle biter.

• Kesici kenarların düzleşmesi, azı dişlerdeki tepeciklerin silinmesi
• Yanak içinde ve dil kenarında diş sıralarının bıraktığı çizgi
• Diş boyunlarında V biçimli aşınma ve ona eşlik eden hassasiyet
• Şakak ve çene kaslarında sabah sertliği, gün ilerledikçe artan baş ağrısı
• Çene ekleminde klik sesi, ağzı açarken takılma hissi

Gece plağı sıkmayı ortadan kaldırmaz; kuvveti dişlerden alıp plağın üzerine aktarır ve aşınmanın hızını düşürür. Bu yüzden plak tek başına bir tedavi değil, koruma katmanıdır. Stres, uyku kalitesi ve kapanış bozukluğu aynı dönemde ele alınmazsa sonuç yarım kalır. Sabah kilitlenen ya da açılırken takılan çene, plak kararından önce ayrıca değerlendirilir.

İki yöntemde de tedavi, cihaz çıktığı gün bitmez: pekiştirme bırakıldığında dişler geri kaymaya eğilimlidir. Hızlı sonuç isteyen hastada kaplamayla “düzeltme” gündeme gelebilir; bunun ortodontiyle aynı şey olmadığını baştan söylemek gerekir — sağlam diş dokusu geri alınamaz biçimde aşındırılır ve diş hayat boyu kaplamaya bağımlı hâle gelir.

Çekilme, diş etinin kök yüzeyinden geriye gitmesidir. Açığa çıkan kök yüzeyinde mine yoktur: hem daha hassastır hem de çürüğe mineden daha açıktır. Dişler arasında beliren koyu üçgen boşluklar ve fırçalarken artan sızlama çoğu hastanın ilk fark ettiği işaretlerdir.

Sebep genellikle tek değildir — ince diş eti yapısı, yanlış açıyla ve fazla kuvvetle kullanılan fırça, diş taşı, kapanış kuvvetleri ve gece sıkma birlikte çalışır. Hekimin ilk işi bunları ayırmaktır, çünkü sebep sürerken yapılan hiçbir örtme işlemi kalıcı olmaz. Çekilmiş diş eti kendiliğinden geri büyümez; hedef önce ilerlemeyi durdurmak, uygun vakada ardından kök yüzeyini örtmektir. Sallanan diş bu başlığın en geç kalınmış hâlidir ve sıradaki kontrolü beklemez.